تغییرات پوستی نوزاد شایع هستند و در این بخش بسیاری از آنها را مورد بحث قرار می­‌دهیم. آنچه در ادامه می­‌آید، تغییرات گذرای پوستی است که خود به خود رفع می‌­شوند و هیچ درمانی احتیاج ندارد. همچنین در بخش پایانی نکاتی نیز گفته خواهد شد که باید به آنها توجه کنید.

میلیا

نباید با مونیلیا اشتباه شود. این ضایعات توده های سفید کوچک در صورت هستند که روی بینی، گونه ها و پیشانی و چانه مشاهده می­‌شوند و اندازه ای حدود 1 میلی متر دارند. این ضایعات کیست های کوچکی هستند که در 8 درصد نوزادان رخ می‌دهند و یکی از تغییرات پوستی نوزاد به شمار می‌­رود.

آکنه

یکی از تغییرات پوستی نوزاد که بسیار شایع است و شبیه آکنه نوجوانان است. این بثورات حدود 3 هفتگی و معمولا در صورت ظاهر می­‌شوند. به نظر میرسد این بثورات در کودکان شیر مادرخوار شایع تر باشد. بثورات در 6 تا 12 ماهگی از بین می­‌روند.

هیپرپلازی غدد سباسه

این بثورات به شکل صاف و زردرنگ یا برجسته و بیشتر روی بینی و چانه مشاهده می‌­شوند. اینها غدد سباسه یا عرق هستند که بیش از حد رشد کرده اند و یکی از تغییرات پوستی نوزاد می­‌باشد.

تغییر پوسـتی دلقکی

اگر کودک روی پهلو دراز بکشد، آن سمت بدن که به طرف زمین است، قرمز می­‌شود. اغلب تغییر رنگ پایین خط وسط بدن کاملا مشهود است. با تغییر وضعیت کودک ظرف 20 دقیقه تغییر رنگ رفع می­‌شود.

رگه دار شـدن

یکی از تغییرات پوستی نوزاد که محیط های سرد باعث می­‌شود اشکال رگه دار متشکل از خطوط قرمز یا کبود (عروق خونی) روی بدن کودک دیده شود. با گرم شدن بچه این اشکال از میان می­‌رود.

اریتم تو کسیکوم

این بثورات در 50 درصد کودکان رخ می­‌دهد و والدین اغلب آن را با عفونت اشتباه می‌­گیرند. لکه های قرمز رنگی روی تنه نوزاد ظاهر می­‌شود و ممکن است به برجستگی های زرد یا حتی تاول های کوچک تبدیل شود که یکی از تغییرات پوستی نوزاد می‌باشد. این بثورات در 2 روزگی ظاهر می‌­شوند و ظرف یک هفته (گاهی تا 3 هفته) از بین می­‌روند.

نوزاد

میلیاریا

مجموعه هایی از برجستگی ها یا تاول های بسیار نزدیک به هم که پوست زیرشان می‌­تواند قرمز باشد یا نباشد. این بثورات به دلیل غدد عرق بسته و معمولا در شرایط گرمای زیاد ایجاد و با خنک شدن محیط رفع می­‌شوند.

تغییرات پوستی ناشی از تیرگی پوست

یک ضایعه تیره رنگ خوش خیم و شایع که در 90-70 درصد نژاد آسیایی دیده می‌­شود و بصورت تغییر رنگ پوست به آبی تیره یا خاکستری در پوست است و بیشتر در ناحیه کمر و باسن دیده می‌شود.

تغییرات پوستی ناشی از ضایعات عروقی

شایع ترین آن ها نووس سیمپلکس یا ماه گرفتگی بصورت ضایعات صاف صورتی رنگ کوچک روی پیشانی و پلک های فوقانی و نواحی اطراف بینی و پشت گردن و بین دو ابرو است. این ضایعات ناشی از مویرگ های گشاد شده پوست هستند. اکثر موارد بجز ناحیه گردن تا سن یک سالگی بهبود می­‌یابند.

کلاه گهواره ای

بثورات سفید یا زرد و قرمز پوسته دار که به نظر چرب می‌­رسند و روی سر و صورت کودک پدیدار شده و معمولا با شستشوی روزانه با شامپو و لیف نرم بهبود می‌­یابد یکی از تغییرات پوستی نوزاد می‌­باشد. همچنین اگر تداوم یابد، پزشک باید کودک را ببیند.

زرد زخم

زخم بازی که دلمه ببندد و ترشحات عسلی داشته باشد از تغییرات پوستی نوزاد به­شمار می‌­رود. زرد زخم به دلیل عفونت باکتریایی است و درمان آن به آنتی بیوتیک نیاز دارد.

بثورات پوشک

یکی دیگر از تغییرات پوستی نوزاد بثورات پوشک است که به پوست قرمز برافروخته و محدود ناحیه در تماس با پوشک گفته می‌شود که به دلیل آزردگی پوست به دنبال تماس با ادرار یا مدفوع در گرمای زیر پوشک ایجاد می‌­شود. هوا خوردن پوست و استفاده از کرم های حامل (مثل اکسید زینک) هنگام پوشک کردن باعث بهبود وضعیت می­‌شود. ممکن است به این بثورات عفونت قارچی اضافه شود. باز هم هوا خوردن پوست به این مساله کمک می‌­کند. اگر بثورات به­رغم درمان به مدت 3 تا 5 روز باقی بمانند باید پزشک، کودک را ببیند.

بسیاری از عفونت های ویروسی می­‌توانند باعث بثورات پوستی شوند. اگر کودک شما بدحال است و تغییرات پوستی دارد، باید پزشک او را ببیند.

نوزاد

نکات مهم

این بخش شامل برخی از موارد مهم زندگی نوزادتان می‌­باشد که باید حتما آنها را رعایت کنید تا مشکلات کمتری برای خود و نوزادتان بوجود بیاید.

خوابیدن

الگوی خواب شیرخواران با کودکان بزرگتر و بزرگسالان بسیار متفاوت است. شیرخواران طبیعی 16 تا 18 ساعت در شبانه روز می‌خوابند و ممکن است هر بار خوابیدن شان بدون توجه به شب یا روز بودن بین 20 دقیقه تا 3 ساعت طول بکشد ولی تقریبا 9 تا 10 ساعت آن به طور مستمر در شب رخ می­‌دهد. حدود 70 درصد کودکان تا سن 6 ماهگی، 6 تا 8 ساعت می‌­خوابند. بعضی کودکان جای شب و روزشان عوض می­‌شود و شب کمتر از روز می­‌خوابند و تنها گذشت زمان، این مشکل را حل می­‌کند.

چرخه خواب شیرخواران کوتاه تر از بزرگسالان است. بنابراین بیدارشدن های متعدد طبیعی است. یک راه اصلاح الگوی خواب این است که در کودک 6 ماهه و بزرگتر، هنگامی که شب بیدار می­شود، 15 دقیقه کاری به او نداشته باشیم تا خودش دوباره به خواب رود. اغلب شیرخواران کوچکتر در طول شب به 1 تا 3 نوبت تغذیه نیاز دارند. باید به مناسب بودن دما و تهویه اتاق نوزاد دقت شود. دمای مناسب 27 – 25 درجه سانتی گراد است. بهتر است نوزاد به پهلو خوابانده شود و یا به پشت در حالیکه سرش به یک طرف باشد. در دوران نوزادی نیازی به استفاده از بالش نیست.

ختنه

ختنه نوزاد پسر در ماه اول و ترجیحاً از 6 ساعت پس از تولد و پس از اولین معاینه نوزاد تا پیش از ترخیص از بیمارستان حداکثر تا پایان دوره نوزادی (28 روز اول زندگی) توسط پزشک انجام شود. گاهی به دلایل پزشکی حتما باید ختنه نوزاد انجام گیرد. برای مراقبت از محل ختنه، باید از استفاده ترکیبات خانگی و مواد سنتی یا گیاهی و یا هرگونه دارو بدون دستور پزشک خودداری گردد. 7 الی 10 روز زمان لازم است تا زخم بهبود یابد. اکثر پزشکانی که ختنه انجام می­‌دهند، از بی­حسی موضعی استفاده می­‌کنند و به این ترتیب کودک دردی احساس نمی­‌کند و به خوبی آن را تحمل می‌­کند. با مشاهده علایم زیر با پزشک یا مرکز بهداشتی درمانی تماس بگیرید:

  • خونریزی از محل ختنه
  • قرمزی و تغییر رنگ و تیره شدن نوک آلت
  • تب
  • ترشح چرکی و عفونت محل ختنه
  • اگر نوزاد 6 الی 8 ساعت بعد از ختنه ادرار نکند (حداکثر تا 24 ساعت)

دندان درآوردن

درآمدن دندان ها می­‌تواند برای بعضی از کودکان با ناراحتی همراه باشد و ممکن است بدون هیچ علامت هشداری روی دهد. معمولا اولین دندان در 5 تا 6 ماهگی درمی‌­آید. معمولا دندان های میانی پایین، اولین دندان هایی هستند که بیرون می‌­آیند و اغلب با هم درمی‌­آیند. دندان های میانی بالا دندان های بعدی هستند و بین 6 تا 8 ماهگی درمی‌­آیند. همچنین دندان های پیشین کناری پایین و پس از آن پیشین بالا دندان های بعدی هستند که بین 7 تا 11 ماهگی درمی­‌آیند. دندان های کرسی معمولا تا پیش از 1 سالگی درنمی‌­آیند. معمولا تا 30 ماهگی کودک تمام 20 دندان شیری خود را خواهد داشت. البته این تاریخ ها میانگین زمان درآمدن دندان ها هستند و بسیاری از کودکان در زمان های متفاوت و با ترتیبی متفاوت دندان درمی­‌آورند.

بعضی از کودکان بیشتر فک ها را به هم می­فشرند یا کمتر غذا می خورند چرا که احساس ناراحتی دارند. افسانه های زیادی در مورد دندان درآوردن وجود دارد. کودکان به علت دندان درآوردن تب نمی­‌کنند، بدحال نمی­‌شوند. دندان ممکن است سربرآورد و دوباره «برگردد» یا چند روز طول بکشد تا از میان لثه سربرآورد. گاهی ممکن است لثه هنگام درآمدن دندان کمی خونریزی داشته باشد. اگر درد واضح (کودک گریه می­کند) هنگام روی هم فشردن لثه ها وجود داشته باشد، استفاده از مسکن برای 2 تا 3 روز می‌تواند به کودک کمک کند.

اجابت مزاج

همه نوزادان باید در هفته اول، روزانه اجابت مزاج داشته باشند. نوع تغذیه (شیشه یا شیرمادر) بر میزان تواتر اجابت مزاج در هفته اول تأثیر نمی­‌گذارد. اولین مدفوع که «مکونیوم» نام دارد به رنگ قیر است و حاکی از تمیزشدن روده و به کار افتادن آن است. شیرخوارانی که از شیر مادر تغذیه می­کنند پس از 3 روز مدفوع زرد دانه داری خواهند داشت. شیرخواران تا 7 تا 10 روزگی دست کم روزی یک بار اجابت مزاج خواهند داشت. پس از آن بعضی از شیرخواران شیرمادرخوار پس از هر نوبت شیرخوردن اجابت مزاج خواهند داشت در حالی که برخی نوزادان هر 5 روز اجابت مزاج دارند. تا زمانی که قوام مدفوع نرم است، کودک یبوست ندارد.

شیرخوارانی که با شیر خشک تغذیه می‌­شوند اغلب مدفوع خمیری سبز یا قهوه ای رنگ دارند. این شیرخواران هم باید در 7 تا 10 روز اول تولد دست کم یک بار در روز اجابت مزاج داشته باشند. احتمال اینکه کودکی که شیرخشک می­‌خورد بیش از 1 تا 2 روز اجابت مزاج نداشته باشد، کم است. پس از شروع غذا های جامد، مدفوع بیشتر شکل می­‌گیرد و باتوجه به رژیم غذایی می‌­تواند هر رنگی مثل سبز، قهوه ای، زرد و نارنجی داشته باشد. در واقع رنگ مدفوع از نظر تشخیصی اهمیتی ندارد. اما پس از 10 روزگی رنگ مدفوع سیاه رنگ نیازمند مراجعه به پزشک است.

وجود خون در مدفوع نوزاد نیازمند مراجعه به بخش فوریت های بیمارستان است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *